Bu yazımızda 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılan Anayasa Değişikliğine ilişkin halk oylaması ile kurulan yeni sistemi pozitif hukuk bakış açısıyla anlatacağız. Yazımız siyasi değil bilimseldir. Konumuz birkaç yazıdan oluşmakta olup her yazımızda 5 değişikliği inceleyeceğiz.

Bu yazımızın serinin 3. yazısı olup yazımızda inceleyeceğimiz değişiklikler “Başkanlık Sistemi”nin zorunlu değişiklikleridir.

Yazımızın ilk bölümüne buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. (1. 2. 3. 4. 5. maddeler ilk yazımızda bulunmaktadır.)

Yazımızın ikinci bölümüne buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. (6. 7. 8. 9. 10. maddeler ikinci yazımızda bulunmaktadır.)

Yapılan Değişiklikler:

11. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına verilmiştir.

Cumhurbaşkanı hem devletin hem de hükumetin başıdır.Yürütme yetkisi sadece Cumhurbaşkanı kullanır.

12. Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır.

Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sistemi mahiyeti gereği monist yapılı(tek başlı) bir yürütmeye sahiptir.Başkanlık Sisteminde bu yapıya Başkan ,Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sisteminde bu yapıya Cumhurbaşkanı ismi verilir.

Akıllara şu soru gelebilir:Peki bakanlar niye var?
Başkanlık Sistemlerindeki bakanlar başkanın birer sekreteridir. Başkana karşı sorumludurlar.Başkanın kararlarını uygulama görevindedirler.İtiraz hakları pek yoktur. Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sistemindeki bakanları da bu bakışla yorumlamamız gerekir.
Bu konuda ünlü bir örneğe değinelim: ABD Başkanlarından Lincoln bir öneri getirir.Bu öneriye kendi dışında tüm bakanlar(sekreter) karşı çıkar. Lincoln şöyle der :” 7 hayır, 1 evet..Evetler kazandı.”

13. Türkiye’de artık Cumhurbaşkanı seçildikten sonra kişinin partisi ile ilişiği kesilmeyecek.

Zorunlu bir değişikliktir.
Ülkemizde referandum sonuçları Resmi Gazetede yayınlandıktan sonra 12.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan partisine üye oldu. 21 Mayıs 2017 tarihinde ise Cumhurbaşkanı, Ak Parti Genel Başkanı seçildi.

14. Cumhurbaşkanı Yardımcılarının ve Bakanların atandıktan sonra varsa milletvekilliği görevinin düşmesi.

ABD tipi Başkanlık Sisteminde kongrede görev alan biri yürütmede olamayacağı gibi yürütmedeki biri kongrede görev alamaz. Ancak ABD’de Başkan Yardımcısı Anayasa’ya göre, Senato’nun başkanıdır. Başkan yardımcısı oylarda eşitlik olmadıkça oy kullanamaz. Genelde de Senato Başkanlığı görevini yerine getirmez.

Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sisteminde de yürütmede görev alan TBMM’de,TBMM’de görev alan yürütmede görev alamaz. Bildiğiniz üzere ülkemizde Cumhurbaşkanı yurt dışına çıktığında veya hastalandığında TBMM Başkanı Cumhurbaşkanına vekalet eder ve ona ait yetkileri kullanır.Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sistemiyle birlikte bu uygulama tarihe karışacaktır.Çünkü sistem gereği yasamadaki kişi(TBMM Başkanı) yürütmedeki bir görevi (Cumhurbaşkanlığına Vekalet) kabul edemez. Sistem yürürlüğe girdikten sonra Cumhurbaşkanı yurt dışına gittiğinde veya hastalandığında vekalet edecek kişi Cumhurbaşkanı Yardımcısıdır. Ancak kaç adet Cumhurbaşkanı Yardımcısı atanacağı şuan için belli olmadığını ve hangisinin vekalet edeceğini bilmediğimizi belirtelim.

15. Kanun Tasarısı kavramı tarihe karışmıştır.

Kanun tasarılarını Hükumet(Bakanlar Kurulu), kanun teklifini milletvekili sunar. Bakanlar Kurulu ilga edildiği için kanun tasarısı da ortadan kalkmıştır. Yeni sistemde Cumhurbaşkanına kanun teklif etme görevi verilmemiştir. Cumhurbaşkanının kanunların kabul edilmesi kısmında bir etkisi mümkündür.Cumhurbaşkanı kanunları kabul edip aynen yayımlatacağı gibi kabul etmeyip meclise geri gönderebilir.Geri gönderilen bu kanunun yeniden kabul edilmesi için 300 milletvekilinin kabul oyu gereklidir.

KİTAP ÖNERİSİ

  • REŞAT NURİ GÜNTEKİN-ÇALIKUŞU
Yamaç Doğan
Yamaç Doğan ülkesi için yorulmayı iş edinmiş,idealist bir genç. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakultesi'nde ve Anadolu Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümünde öğrenim görmekte. İlgi alanları Toplum, Toplumsal İlişkiler, Siyasetin İncelenmesi, Anayasa Hukuku Meseleleri,Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan Yetkisi, Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sistemi Özelinde Hükumet Sistemleri, Türk İdare Teşkilatı,Türk Kamu Görevlileri Hukuku,Devlet Teorisi, Hukuk Tarihi, Suçluların İadesine İlişkin Düzenlemeler, Türk Ceza Hukuku gibi konulardır. Ayrıca Akademik Kaynak, Akademik Haberler sitelerinde ve Hukukça Bakış dergisinde yazıları yayınlanmaktadır. "Ne yaparsan yap,en iyisini yap.Yapamazsan bile denemiş olursun :) "

Kimler Neler Demiş?

Please Login to comment