Y

Yabancı sermaye
Bir ülkedeki sermaye stokuna başka bir ülke tarafından yapılan katkı
Yabancı Hisse Senedi
Yabancı ortaklıklarca bulundukları ülke mevzuatına uygun olarak çıkarılan ve ortaklık
hakkını temsil eden menkul kıymetlerdir.
Yabancı Kambiyo
Yabancı bir ülkenin döviz veya kredi belgesidir.Döviz alış ve satışlarını da içerir.
Yabancı Ortaklık
Türk Parasını Kıymetini Koruma mevzuatında tanımlanan dışarıda yerleşik kişilerden ilgili
ülke mevzuatına göre yabancı sermaye piyasası araçlarını çıkaran ortaklıklar ile yatırım
ortaklıklarıdır.
Yabancı Satış Acentası
Yerli üreticinin yurt dışındaki temsilciliğini yapan kişi veya şirkettir.Üretici için yurt dışında
satış imkanlarını araştırır.

Yabancı Sermaye Piyasası Araçları
Çıkarıldıkları ülke borsalarında alım satım konusu olan ve Kurulca niteliği belirlenen menkul
kıymetler ile hak ve alacakları temsil eden diğer kağıtlardır.
Yabancı Yatırım Fonu
Kanun’da tanımlanan yatırım fonlarına benzer özellikleri taşıdığı Kurul’ca kabul edilen,
yurtdışında kurulmuş yatırım fonlarıdır.
Yapısal işsizlik
Kronik işsizlik; hızlı nüfus artışı ile üretim faktörleri artışı arasındaki uyumsuzluktan
kaynaklanan, istihdam olanaklarının yetersizliği ve çalışmak isteyenlerin sürekli ve yaygın bir
biçimde açıkta kalmaları şeklinde beliren işsizlik
Yaşam standardı
Yaşama düzeyi, insanların maddi ve kültürel ihtiyaçlarını karşılama düzeyi. Çeşitli
göstergelerle ifade edilir. Bunların en önemlileri, gerçek gelir, kişi başına tüketim, hizmet
görebilme ve iskandır.
Yatay birleşmeler
Tanımlanmış bir iş kolunda çalışan firmaların, başka bir ifadeyle aynı malı üreten firmaların,
hukuki varlıklarını korumak veya kaybetmek üzere birleşmeleri
Yatay kartel
Aynı malı üreten firmaların hukuki varlıklarını korumak üzere, ekonomik açıdan piyasayı
etkileri altına almak amacıyla birleşmeleri
Yatay tröst
Aynı malı üreten firmaların ekonomik ve hukuki varlıklarını kaybederek birleşmeleri
Yatırım
*Uzun vadeli sermaye yatırımı, bir sermayenin gelir sağlamak amacıyla bir işe yatırılması;
belli bir dönem içinde ekonomideki üretim araçları mevcuduna yapılan eklemeler ve bu
eklemeleri mümkün kılan harcamalar. Ekonomideki gelir ve istihdamı artıran temel unsurdur.
İretimi artırmayan harcamalar, yatırım niteliğinde değildir.
* Belli bir getiri sağlamak amacıyla, belirli vadelerde birikimlerin yatırım araçlarına
bağlanmasıdır.Yatırımcı yaptığı yatırımın maliyetini üstlenir. Bu onun riskidir. Eğer yatırımcı
kendi öz fonlarını kullanarak yatırım yapıyorsa, en azından bu fonların maliyetini karşılaması
gerekir. Yatırımcı, elindeki bu fonlarla tahvil alış satışı veya vadeli mevduat ile faiz geliri de
sağlayabilir. Faiz hadleri, gelir seviyesi, borçlanabilme imkanları ve risk yatırımı etkileyen
unsurlardandır.
Yatırım bölgesi
İstihdamı ve yatırımları artırmak için firmalara özel teşvikler verilen, ekonomik açıdan geri
kalmış bölgeler. Daha çok yerli firmalara yöneliktir. İlk kez 1977’de İngiltere’de denenmiştir.
Yatırım danışmanlığı
Müşterilere sermaye piyasası araçları ile bunları ihraç eden ortaklık ve kuruluşlar, yönlendirici nitelikte yazılı veya sözlü yorum ve yatırım tavsiyelerinde bulunulması
faaliyetidir.
Yatırım fonları
Halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paralarla belge sahipleri hesabına, oluşturulan
portföyü işletmek amacıyla kurulan malvarlığıdır.
Yatırım Fonu Katılma Belgesi
Belge sahibinin kurucu ve saklayıcı kuruma karşı sahip olduğu hakları taşıyan ve fona kaç
pay ile katıldığını gösteren kıymetli evraktır.
Yatırım ortaklıkları
*Sermaye piyasası araçları ile altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek üzere
anonim ortaklık şeklinde ve kayıtlı sermaye esasına göre kurulan sermaye piyasası
kurumlarıdır.
*Sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda veya borsa dışı organize
piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek üzere anonim
ortaklık şeklinde ve kayıtlı sermaye esasına göre kurulan sermaye piyasası kur
Yayılı muamele vergisi
Vergi konusu olan malların, üretimlerinden tüketimlerine kadar geçen her aşamalarından
alınan vergi
Yeni Hisse Pazarı
Hisse senetleri Borsa’da işlem gören şirketlerin sermaye artırımlarının bir hesap dönemi
içinde temettü ödemesinden önce gerçekleşmesi durumunda, üzerinde geçmiş yıl temettü
kuponu bulunmayan “Yeni” hisse senetlerinin, temettünün ödenmeye başladığı ilk gün”
Yeni korumacılık
Sanayileşmiş ülkelerde, özellikle 1970’lerin ikinci yarısında önem kazanan ve tarife dışı
ithalat kısıtlamalarının yaygınlaşması biçimini alan dış ticaret politikası. Temelinde,
sanayileşmiş ülkelerde büyüyen ve daha çok emek-yoğun sanayi dallarını etkisi altına alan
durgunluk ve işsizlik vardır. Yeni korumacılık; ithalat kotaları, ithal izninin lisansla belli
ithalatçılara verilmesi, sağlık, güvenlik ve standardizasyon koşullarını taşımadığı gerekçesiyle
az gelişmiş ülkelerden gelen ithal mallarının limanlarda bekletilmesi ya da az gelişmiş
ülkelerden ithalatın gönüllü ihraç kotaları ile kısıtlanması gibi biçimler almaktadır. Az
gelişmiş ülkelerin tekstil, konfeksiyon, deri mamulleri, işlenmiş besin ürünleri, hassas aletler
ve elektronik cihazlar ihracatını olumsuz yönde etkilemektedir.
Yeni Şirketler Pazarı
Yeni kurulmuş olmakla birlikte büyüme potansiyeli taşıyan ve hisse senetlerini Borsa’da veya
Borsa dışında ilk kez halka arz etmek suretiyle halka açılacak şirketlerin hisse senetlerinin
Borsa’’a güven ve şeffaflık ortamında, organize bir piyasada işlem görmesi.
Yeni Uluslararası Ekonomik Düzen
Üçüncü Dünya ülkeleri olarak bilinen az gelişmiş ülkelerin hızlı sanayileşmelerini sağlamak
ve bunun için daha sıkı bir işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla 1974’de Birleşmiş Milletler’de
benimsenen eylem planıdır. İkinci Dünya Savaşı sonrası dünyada oluşturulan ekonomik düzende galip Batılı ülkelerin, özellikle de ABD’nin belirleyici etkisini görmek mümkündür.
Yeşil Devrim
İkinci Dünya Savaşı sonrası, gelişmekte olan ülkelerin tarım üretimini artırma çabaları.
İlaçlama yapılarak, sulama sistemi geliştirilerek, kimyasal gübre ve verimli tohum kullanarak
gerçekleştirilmiştir. Yeşil Devrim geçiren ülkelerin bazıları Meksika, Hindistan, Pakistan ve
Filipinler«dir. Bazı bilim adamları ekolojik dengeyi bozduğu gerekçesiyle modern tarım
yöntemlerine karşı çıkmaktadır.
Yetenek rantı
Bazı kişilerin aynı eğitimi görmelerine rağmen sahip bulundukları başkaca özellikler
nedeniyle farklı bir gelir elde etmeleri
Yumuşak kredi
Dış yardım alan bir ülkenin borcunu kendi ulusal parasıyla ödemesi koşulunu içeren kredi

Z

Zaibatsu
Japonya’da uzun dönemli ticari ilişkilerle birbirine bağlanmış finans ve endüstri şirketleri
grubuna verilen ad. Bu şirketlerin en önemli özelliği geniş aile şirketleri olmasıdır. İkinci
Dünya Savaşı öncesi ülke ekonomisinde önemli rolleri olmuştur
Zaman Önceliği
Hisse Senetleri Piyasası’nda, fiyat eşitliği halinde, sisteme zaman açısından daha önce
kaydedilen emirlerin öncelikli olarak karşılanmasıdır.
Zaman ücreti
Bir üretim faaliyetine, üretim faktörü olarak katılan emeğin, üretim faaliyeti için geçen süreye
göre yaratılan maldan pay alması
Zenginler Kulübü
Dünya ticareti ve uluslararası para konularında etkili olan ülkeler grubu
Zihni emek
Zihne, düşünceye dayanan, sonuçta zihinsel yorgunluğa yol açan emek
Zorunlu ihtiyaç
Yeme, içme, giyinme, barınma gibi kişinin yaşamını sürdürmesi açısından vazgeçemeyeceği
ihtiyaç
Zorunlu olmayan ihtiyaç
Giderildikçe haz veren, giderilmedikçe de üzen ancak hayati olmayan ihtiyaç
Zorlayıcı Neden
Denizcilik kontratlarında bulunan standart bir maddedir.Deprem, sel, savaş gibi elde olmayan
nedenlerden dolayı yükümlülükler yerine getirilmediği takdirde, kişiler otomatik olarak bu
yükümlülüklerinden muaf sayılırlar.

Kimler Neler Demiş?

Please Login to comment